Produciuse un erro inesperado

Produciuse un erro inesperado

Cando tiña dez ou once anos, a miña profe de ximnasia (perdón, Educación Física) tiña un método de humillación pública favorito, que consistía en facernos subir por unha corda con nós e despois deixarnos caer sobre un montón de colchonetas. Supoño que en realidade non era tanto, pero a min parecíame altísimo. Parecíamo mentras subía, porque me mancaba nas mans coa corda, e parecíamo aínda mais cando tiña que saltar dende aló arriba. Pero saltaba, claro. Custárame demasiado desfacerme do estigma da chapona paquete como para botalo todo pola borda por unha corda de nós.

Así que alí estabamos, vendo como cada un de nós subía e caía dende o teito do ximnasio, cando unha das rapazas caeu cun golpe que soou especialmente seco e a profe achegouse algo alarmada (pregúntome até que punto aquel exercicio tipo marines era legal) e preguntoulle se estaba ben. E a nosa compañeira contestou cun galimatías incomprensible. Coma cando xogabamos a cantar en inglés de mentira, que en realidade non dicías nada, só imitabas o son.

Ao primeiro non nos decatamos do que pasaba, pero a mestra púxose lívida, volveu preguntarlle, sacudíndoa polos ombros, e ela volveu falar incomprensiblemente, e entón todos caímos na conta de que non estaba de coña, e sobre todo, de que non se decataba de que non estaba dicindo nada con sentido. Foi bastante arrepiante, así que non quero nin pensar como sería para a profe de adestramento militar, digo de educación física. Por sorte, aquilo durou só un par de minutos e a nena volveu falar normal, estrañadísima de que todos a miraramos con cara de pánico e de que a profe, que en xeral era unha borde, estivera tan contenta de que non lle pasara nada, en vez de berrarlle por inútil.

Cando cheguei á casa, abalanceime sobre o meu “Érase una vez el cuerpo humano” en busca de respostas, pero non as atopei, porque aquilo excedía a miña obra de cabeceira, e eu daquela aínda non tiña unha Anatomía de Grey, que era o que me facía falla. Pero na miña pequena mente atea había un razonamento novo:

1. O golpe fixera que algo dentro do cerebro se desconectara momentaneamente, e ese algo tiña que ser o centro da fala.
2. Se a fala podía desconectarse, entón seguro que outras funcións tamén.

Moito despois souben que iso tiña o fermoso nome de afasia fluente, e que a miña intuición era correcta. E tamén souben doutras funcións desconectadas, coma no caso de Phineas Gage, ao que lle atravesou unha barra de ferro o cranio e milagrosamente sobreviviu. Pero cando se recuperou, a súa familia comprobou horrorizada que, literalmente, non era a mesma persoa. O tipo tímido e recto volvérase unha especie de psicópata desalmado. Comezaron a chamarlle “no more Gage”, porque realmente, xa non era Gage.  O que se desconectou foi a personalidade, os valores, a moral. Así de simple. O que somos é unha pequena porción na parte anterior do cerebro, un circuito que nalgún momento da evolución comezou a ser consciente de si mesmo, e sen el somos iguais ca un reptil ou unha planta de interior, no que a personalidade se refire. Se algúen se pregunta que é ou canto pesa a alma, eu xa teño a miña propia resposta: é unha rede reverberante de neuronas, e pesa mais ben pouco, aínda que non sei se exactamente 21 gramos.

 

11 pensamentos sobre “Produciuse un erro inesperado

  1. Moi bo post, comparto dúas referencias: a tortura que supoñía a educación física.. o instrumento de tortura favorito e co que eu mais sufría era o puto plinto ou plinton como cona se diga e outro ainda peor, unha especie de escada, suspendida en horizontal a unha altura considerable e abaixo unha colchoneta demasiado estreita e demasiado fina, sempre me doian as mans e non chegaba a soltarme do primeiro chanzo.
    putos marines de merda, en fin que a outra referencia era a miña serie favorita , el cuerpo humano… en fin.. que que lle vai dicir a vostede un simple bufón… maxestade…
    por certo, sabe que existe unha lesión parecida a afasia, pero no referente a música?
    Oliver Sacks dixit. así me gusta menos caralibro e mais bitacora…
    😉

  2. Tenho de dicir que me resultou fascinante este post! E que non son quen de aportar un comentario á altura.
    Así que obrigadinho por el

  3. Fer: si, a educación física contribuiu mais ca ningunha outra cousa a esa diferenciación básica nos institutos: os que molan e os que non. No meu non era moi marcada, pero hai sitios moi inhóspitos por aí..

    Sobchak: graciñas! A Raíña Vermella informa, a Raíña Vermella entretén :p

  4. Este é un deses post que te deixan cos ollos como pratos, e que case impiden engadir nada máis que a simple admiración que produce a súa lectura.

    Só fago un pequeno engadido, e é que lendo isto lembreime dun filme de Hitchcock, “A sombra dunha dúbida”, que se ben trata o tema de forma algo vulgarizada e con trazo groso, resulta interesante por algúns lonxanos pontos en común entre o protagonista e o caso de Phineas Gage.

  5. É curioso o selectivo que pode ser o recordo, desa peli lembro mais ou menos a trama, pero non que haxa nada relacionado con traumas cerebrais e cambios de personalidade. En fin, meu pai chamáballe a “Cayo Largo” “a peli do furacán”

  6. É que en “A sombra dunha dúbida” fálase do tema de xeito moi tanxencial. A irmá do protagonista -Joseph Cotten, un asasino de mulleres- comenta en certo momento que de pequeno gostaba moito de ler, até que un día levou un golpe na cabeza, estivo uns meses convalecendo e cando se recuperou deixou de ler e fíxose máis taciturno. Eu daí saquei que Hitchcock, coma noutros filmes seus (tales como Marnie, Psicose ou Spellbound) estaba a rabuñar entre a literatura científica vulgarizada para explicar un comportamento criminal, o cal cadraría con certas características de psicópata deste protagonista.

    De tódolos xeitos tamén é posíbel que esta sexa unha explicación un tanto forzada, levada pola teima que temos algúns en atribuír a algúns cineastas moi populares que nos gustan certas segundas intencións das que carecían.

  7. Seguro que eu tamén padecín á mesma profesora… en todo caso a descrición das clases de ximnasia (iso de educación física quédaballe moi grande ós exercicios paramilitares que tiñamos que facer) cádralle ben a todas as clases que tiven que sofrir na miña vida. E eu era das que non molaban nada… 🙂

    Por certo, aquí podedes ler a historia, bastante interesante, sobre a única fotografía de Phineas Gage que se atopou de momento:

    http://www.flickr.com/photos/20939975@N04/3722838673/

    A foto que xa veredes por ahí, na wikipedia e outros sitios, pertence a uns coleccionistas que amosaban os seus daguerrotipos en Flickr e que nun primeiro momento non sabían que se podería tratar deste individuo.

  8. Perzeval: xa me lebro dese detalle, que memoria a túa! Está claro que Hitch tiña certo interese, moi acorde coa moda da época, pola psicanálise e a psiquiatría, en parte tamén porque permitía dar unha explicación “científica” e non moral a certos comportamentos criminais. Véxase a este respecto á grande, grandísima, enorme Patricia Highsmith.

    Ana: pois seguro que era a mesma, he, he. Curiosísimo a historia da foto, o título, “Meet Phineas Gage… Or how flickr changed our life” acáelle que nin pintado. Moitos bicos 🙂

  9. É fascinante pensar como almacenamos as cousas no maxín: o carácter, a linguaxe… A miña avoa non recoñecía a ninguén da familia pero lembraba a táboa de multiplicar perfectamente. E o que estou a aprender dos neuroconectores mete medo. Que pouco fai falta para nos avariar o cerebro!

  10. Xenial o post. Unha cousa, é posible a rexeneración das ánimas, ver “Fantasmas en el cerebro” de Ramachandran.

  11. Lourixe: si, da un pouco de medo. Pero tamén é fascinante a capacidade do cerebro para autorrepararse.

    Orso: tomo nota, non a coñecía. Graciñas pola recomendación 😉

Comentarios pechados.

Comentarios pechados.